راپۆرت
رۆژنامهێ نیویورک تایمز رۆژ پهنجشهمه 28 ئۆکتۆبر نویسایود : دهولهت ئێمریکا و هاوپهیمانهیل ئۆروپایی ئهو ولاته ، پێشنهاد تازێک وه رژیم ئێران دهن که له حساو کتاو وهگهردێ پێشنهادهیل لێیهوهر مهحدودیهتهیل فرهترێک ئهراێ رژیم جمهوری ئێسلامی له وهر گرێ . نیویورک تایمز له زوانی سهرچاوهیل خۆێ نویسایود : له سورهت دهس وه کار مزاکرهیل ، رۆژئاوا له ئێران تواێ نزیک 2000 کیلو گهرهم له ئهورانیوم غهنی بی وهگهردێ خهسی خوار خۆێ وهل سوخت ئهتۆمیا مامله بکهێ ، که فرهتر له ئهوهسه که وه ناو تهرح ئۆکتوبر پارهکه وه ئێران پێشنهاد دریا . بێجله یانه ئێران وه بان تهرح تازه بایه نواێ غهنی کردن 20 له سهدی خۆێ بێرێ . کار وهدهسهیل ئێمریکایی ئیوشن ئێران جارێک وه داوهت گورو 5 بێزافهێ 1 ئهراێ دهس وه کار دهمهتهقهیل رهسمی جهواو نیاس . رابرت گهیتز ، قسیه کهر کاخ چرمگ ، رۆژ پهنجشهمه له دهمهتهقه وه بارهێ چهن و چیون راپۆرت نیویورک تایمز خۆێ پیهرزان ، وهلی وهت : شهکێک وجود نهێرێ که له سورهت دهس وهکار دهمهتهقهیل ، ئێران بایه قهبوول بکهێ قهێر فرهترێک له ئهورانیوم غهنی بی خۆێ ئهراێ دهرهوهێ ئێران کێل بکهێ . ئهو کار وه دهس ئێمریکایی یه وهت : مهسئولیهت جمهوری ئێسلامی ههر رۆژ قۆرس ترهو بود ، ههر وه ئهو جوره که تهحریمهیلیش ههر رۆژ فرهتر وه بان ئێقتسادیان خۆێ نیشان دهێ . کار وهدهسهیل جمهوری ئێسلامی جارێک وه ئهو قسیهیله ئهکسۆلئهمهلێک نیشان نیانه ، وهلی ئهوان فره جار ئێدئا کردیون که فشار و تهحریم وه بان سیاسهت ئهتۆمی ئهو رژیمه تهئسیرێک نیهنهێ . یه وه وهختێکه که فیلیپ کراولی ، قسیه کهر وزارهت ئۆمور دهرهوهێ ئێمریکا وهتیود : ئێمریکا و ولاتهیل خاون دهسلات گهورا دێرن چهن و چیون تهرح پێشنهادی خۆیان که قهراره وه رژیم ئێران بێریهێ وه ئاخر تیهرن . ئهیو وهتیود : مهسئهلهێ ماملهێ سوخت ئهراێ رئاکتور پرس و جور کهر تێران مهوزوو ئهسلی نی یه وهلی دهمهتهقه وه بان ئهو تهرحه تیوهنێ وه درس کردن ئێعتماد ئهراێ دهمهتهقه وه بان چهن و چیون بهرنامهێ ئهتۆمی ئێران کۆمهک بکهێ . وهرجله قسیهیل رابرت گهیتز ، کاخ چهرمگ وه ناو بهیانیێک وهتیود : ئهگهر جمهوری ئێسلامی وه خوازیارهیل شهوراێ ئهمنیهت سازمان ملهتهیل یهکگر ئهمهل نهکهێ ، گۆرو 5 بێزافهێ 1 تهسمیمهیل فرهترێک وه زد ئێران گرێ . وه ناو ئهو بهیانیه هاتیود : ئێگه حال و رۆژ فهرق دێرێ نێسبهت وه ئۆکتۆبر پارهکه که جمهوری ئێسلامی پێشنهاد گۆرو 5 بێزافهێ 1 رهد کرد ، ئهراێ یه که تێران وه غهنی کردن ئهورانیوم وهگهردێ خهسی خوار دریژه داس وه غهنی کردن ئهورانیوم 20 له سهدیش دهس وه کار کردیاس . کاخ چهرمگ دریژه دایود : ئێران بایه نواێ غهنی کردن 20 له سهدی بێرێ وه وه قهتنامهیل شهوراێ ئهمنیهت سازمان ملهتهیل یهکگر ئهمهل بکهێ . دهولهت ئێران وه نمایهندهیل گۆرو 5 بێزافهێ 1 که ههر ئهو ئهندامهیل دایم شهوراێ ئهمنیهت سازمان ملهتهیل یهکگر و ئالمانه بون وه ناو پاییز پارهکه وه بان ماملهێ بهش وهرچاوێک له ئهورانیوم غهنی بی ئێران وهگهردێ سوخت ههستهیی ئهراێ رئاکتور پرس و جور کهر تێران وه مووافقهت گشتێ یی رهسین وهلی دیواتر جمهوری ئێسلامی وهگهدێ چهن و چیون ئهو تهرحه مۆخالفهت کرد وه وه شێوهێ ئهمهلی له قهبوول کردن ئهوه بهتالێیهو بی . جمهوری ئێسلامی چهن مانگ لێیهوهر بهستهێ پێشنهادی ترێک وه نمایهندهیل گۆرو 5 بێزافهێ یهک تهحویل دا ، وهلی ئێمریکا وهت : پێشنهاد تازه ، نگرانی له بارهێ بهرنامهێ ئهتۆمی رژیم ئێران وه ئاخر نیهترێ . نیویورک تایمز نویسایود : کار ناسهیل ئێتلائاتی ولاتهیل رۆژئاوا ئێعتقاد دێرن یه شهخس خامنهیی بی که تهرح ماملهێ سوخت ئۆکتۆبر پارهکه که مهحمود ئهحمهدی نژاد ئهوهل ئهوه قهبوول کردیود رهد کرد . ئهو رۆژنامه نویسایود : ئێگهیش بهراورد دریهێ تهرح تازه وه خاتر شهرتهیل فرهترێک که له ناو ئهوه هاتیاس ، وهلاێ خامنهیی یهو رهد بود . نیویورک تایمز دریژه داس : ئهکسۆلعهمهل جمهوری ئێسلامی نیشان دهێ تهحریمهیل تازه که ئهسهرهیل بهراورد نهێریاێک وه بان ئێقتساد ئهو ولاته ناس تا چهنێک تیوهنسیه رهێ و رهوهن دهولهت ئێران بهگویهرنێ . ئهو رۆژنامه نویسایود : لئون پانتا ، رهئیس سازمان سیا وه مایکل مولن ، رهئیس ستاد وهگهردێ یهک ئهرتش ئێمریکا ، دهس کهم تا سهردهواێ پارهکه فکر کردن ئێحتمالێ کهمه تهحریمهیل جهانی ، جمهوری ئێسلامی مهجبور وه دهس کیشان له غهنی کردن ئهورانیوم بکهێ . نیویورک تایمز له وهختێک خهوهر له پێشنهاد تازهێ گۆرو 5 بێزافهێ 1 دهێ که جمهوری ئێسلامی جارێک وه داوهت کاترین ئهشتون ، مهسئول سیاسهت دهرهوهێ ئۆروپا جواو رهسمی نیاس . کاترین ئهشتون چهنێک لێیهوهر وهگهردێ داوهت دووارهێ ئێران ئهراێ دهمهتهقه وه بان پهروهندهێ ههستهیی ئهو ولاته له کار وهدهسهیل رژیم جمهوری ئێسلامی تواس ههر چگه زیوتر وه پێشنهاد دوواره دهس وه کار کردن دهمهتهقهیل جواو بهن . ئهشتون چهن ههفته لێیوهر پێشنهاد دا دهور دیواتر دهمهتهقهیل له ناوراس مانگ نوامبر له وین ئهوپا بود . وهلی برێک وه کارناسهیل ئیوشن ئێحتمال دێرێ ئهو دهمهتهقهیله له دسامبر ئهنجام بود . دنیس راس دهستیار خاس رهئیس جمهور ئێمریکا ، چهنێک لێیهوهر تهئکید کردیود باراک ئۆباما وهفاداره له نواگرتن جمهوری ئێسلامی ئهراێ رهسین وه سلاح ئهتۆمی وه تێران بایه ئێ هۆشداره جدی بێرێ . دهولهت ئێمریکا رۆژ چوار شهمه وهت : 37 شرکهت له ئۆروپا وه 5 شاروهند ئێران وه ئێتهام ئێرتبات وهگهردێ خهتهیل کشتی رانی ئێران تهحریم کردیاس . وزارهت خهزانهداری ئێمریکا وهت : ئهو شرکهتهیله که له ناو ولات ئالمان ، مالت وه قبرس کار کهن ، کار مالکیهت وه یا کۆنترۆل خهتهیل کشتی رانی ئێران وه مل دێرن وه 5 شاروهند ئێرانی ههم که تهحریم بینه وه نمایهندهگی له خهتهیل کشتی رانی وه شرکهتهیل سهر وه ئهوان چالاکی کهن . تهسمیمهیلێک که ئهراێ کهشتیهیل جمهوری ئێسلامی گریانه ، جورێکن که وه ولاتهیل تر ئێجازه دهێ له داین سوخت وه کهشتیهیل ئێرانی نوا بێرن . وه یه وه وهختێکه که تیارهیل مسافر کیش ئێرانیش له برێک فرودگایل دنیا وهگهردێ مشکل سوخت گیری ریوهریو بینه .
تروسکه وبلاگێکه وه زاراواێ شیرین کوردی کهڵهۆری ، ئۆمێدوارم وه کار کردن له بان ئێ وبلاگه تیوهنسیوم خزمهت بیوچگێک وه هاو زوانەیل ئهزیز کردیوم و بکهم .