راپۆرت
قهراره تا چهن رۆژ تر رهێ دان ئهراێ ههلوژانن ئهندامهیل هێئهت ئێجرایی نهاد ناسیاێ وه ژنهیل سازمان ملهتهیل یهکگر ئهنجام بگرێ وهلی لیست پێشنهاد دریاێ گۆرو ولاتهیل ئاسیایی ئهراێ کاندید بی ین له ئێ ههلوژاننهیله وه خاتر ناسانن جمهوری ئێسلامی ئێران وهگهردێ ئێعترازهیل تنوتێژێک ریووهریو بی یه . ولاتهیل ئاسیایی لیستێک که 10 ولات وه وهر گرێ ئهراێ کاندید بی ین له هێئهت ئێجرایی نهاد پشتیوانی له حۆقوق ژنهیل سازمان ملهتهیل یهکگر ناساننه که وه شمار سامیهێ دیاری کریاێ ئهو قاره ئهراێ ئهندامیهت له ژنهیل سازمان ملهتهیل یهکگره ، وه هیچ ولات ئاسیایی تر خوازیار کاندید بی ین له ئهو ههلوژاننهیله نهیوه . رهێ دان ئهراێ ههلوژانن ئهندامهیل هێئهت ئێجرایی نهاد ژنهیل سازمان ملهتهیل یهکگر رۆژ 10 نوامبر ئهوپا بود وه ئهندامهیل ئهو هێئهته وهگهردێ رهێ شهوراێ ئێقتسادی و کۆمهلایهتی سازمان ملهتهیل یهکگر ههلوژیهن . مهنتهقهێ ئاسیا ، جمهوری ئێسلامی وه ئۆنوان یهکێک له کاندیدهیل ههلوژیاێ دیاری کردیاس وه عهرهوسان سعودیش وه ئۆنوان پشتیوان مالی ژنهیل سازمان ملهتهیل یهکگر ئهراێ ئهندامیهت له هێئهت ئێجرایی ئهو نهاده ناسیایه . له وهختێک که حال و رۆژ ژنهیل له ولات ئهرهوسان سعودی ، ئهویش فرهتر مهحروم بی ین له حهق و حۆقوقێک جور حهق رانندهگی بائس نگرانی له ئهندامیهت ئهو ولاته له هێئهت ئێجرایی یهێ نهاد وهفادار وه پێش کهفتنهیل یهێسانی حۆقوق ژنهیل بی یه ، له لاێ فرهێک وه ولاتهیل و سازمانهیل جهانی یهو له شێوهێ ئهلس و بنیش حۆکومهت ئێران وهگهردێ ژنهیل ئێنتقادهیل تنێک بی یه . قسیهکهر هێئهت نمایهندهگی ئێمریکا له سازمان ملهتهیل یهکگر وهتیاس : ئهندامیهت جمهوری ئێسلامی له نهاد ژنهیل سازمان ملهتهیل یهکگر ، درس له دهس وه کار یهێ تهرح ئێبتکاری و پڕ له ئۆمێد وه ههلوژیان ئهو ولاته ئهراێ ئهو نهاده علامهتهیل نادرسێک وه مهردم دنیا دهێ . ئهیو وهت : نهاد ژنهیل سازمان ملهتهیل یهکگر یهکێک له تهشکیلات حهیاتی ئهو سازمانه ئهراێ ئهو نوا بردن یهێسانی حۆقوق وه ئهو بان بردن تهوان ژنهیل له سهرانسهر دنیاس وه دریژه وه قسیهیلێ دا ، ئیمه و فرهێک تر له ولاتهیل دنیا ، وه نورسن وه سابقهێ گهن جمهوری ئێسلامی له بارهێ رئایهت و ئێحترام وه حۆقوق ئێنسان وه ئهلس و بنیش وهگهردێ ژنهیل ، نگران ئهسهرهیل مهنفی ئهندامیهت ئهو ولاته له هێئهت ئێجرایی ئێ نهادهیمنه . چهنێک لێیهوهر خهوهرهیل مهربوت وه ئێحتمال وه ئێجرا نریان یهێ حۆکم سهنگسار تر له ئێران وه شێوهێ وهرولاو له رهسانهیل ئۆمومی دنیا ولاوهو بی وه بائس ئێعترازهیل جوراوجور وه ههول و تلاشهیل وهرولاو ، ئهلخۆسوس له لاێ رێبهرهیل دهولهتهیل دوس جمهوری ئێسلامیهو ئهراێ نوا گرتن له ئێجراێ ئهو حۆکمه بی . ههر وهێ جوره ، مهجمهێ ئۆمومی سازمان ملهتهیل یهکگر له ناو نیشتن وهرجله یهێ خۆێ وه ئهو دهیشت دان قهتنامهێک ، نێسبهت وه فره بی ین مهوردهیلێک جور وه ئێجرا نریان حۆکم له دار دان ، سهنگار ، شکهنجه ، شهلاق وه بڕین ئهندامهیل لهش ئێنسان له ئێران وه سیاسهت دۆچهوهکی کردن دهولهت ئهو ولاته نێسبهت وه ئهقهلیهتهیل دینی و قهومی وه ئهو دیواێ ئهقهلیهتهیل ، نگرانی خۆێ نیشان دایود . له ئهکسۆلعهمهل وه کاندید بی ین جمهوری ئێسلامی ئهراێ ئهندامیهت له هێئهت ئێجرا کهر نهاد ژنهیل سازمان ملهتهیل یهکگر ، فیلیپ بولوپوئن ، قسیه کهر عهف ناوملهتهیل وه سازمان ملهتهیل یهکگر وهتیود : جسارهت جمهوری ئێسلامی ئهراێ کاندید بی ین له ههلوژاننهیل هێئهت ئێجرایی عهجیبه وه عهجیب تر یه که گۆرو مهنتهقهیی ئاسیا وه ئهو ولاته ئێجازه داس که ئێ جوره جسارهتێک بکهێ . بولوپوئن وهتیود : ئهندامیهت جمهوری ئێسلامی له هێئهت ئێجرا کهر ، تهوهین وه ژنهیل له سهرانسهر دنیاس که وه نهاد ژنهیل سازمان ملهتهیل یهکگر ئۆمێد بهسانه وهلی ئهیو وهت : حهتا وهگهردێ ئهندامیهت جمهوری ئێسلامی ، تهرکیب هێئهت ئێجرایی جورێکه که وه هیچ ولاتێک ئێجازه نیهێ له مهوقعیهت خۆێ ئهراێ زهعیف کردن تهسمیمهیل و کارهیل ئهو نهاده ئێستفاده بکهێ . وه نواێ ئهو قسیهیله ، کورا ویس ، رهئیس سازمان ههول و تلاش ئهراێ سۆلح له لاهه وهت : ئهگهر ئهندامیهت له هێئهت ئێجرا کهر وه گویهریان رێیورهوهن جمهوری ئێسلامی له نواێ رئایهت و ئێحترام نان وه حۆقوق ژنهیل کۆمهک بکهێ ، بایه له ئێ جوره گویهریانێک پێشوازی بکهیم وهلی ئهگهر جمهوری ئێسلامی هاله تلاش ئهراێ نوا گرتن له وهدی هاتن روئیایل و دهس کهفتن وه ئۆمێد یهێسانی حۆقوق ژنهیل ، بایه ئهندامیهت ئهو ولاته فاجعه هار بزانیم . له ناو مانگ ژۆئیهێ ئێمسال ، شهست و چوارمین مهجمهێ ئۆمومی سازمان ملهتهیل یهکگر وه بان رهیهیل فرێک ، قهتنامهێ دامهزرانن نهاد ژنهیل سازمان ملهتهیل یهکگر وه خاتر پشتیوانی له ژنهیل وه ئهونوا بردن حۆقوق ئهوان له چوارچێوهێ چالاکی گشت نهادهیل ئهو سازمانه تهسویب کرد وه گشت وهزیفهیل و ئێختیارهیل دهفتر مشاورهێ خاس له ئۆمور جنسیهتی وه پێش کهفتن حال و روژ ژنهیل وه ئهو دیواێ تهشکیلات چالاک له ئهو باره ئهو دهس ئهو نهاده دا . وه بان ئهو قهراره ، تهسمیم گریا که 41 ئهندام هێئهت ئێجرا کهر نهاد تازه ، تهشکیل بی له 35 ولات وه نمایهندهگی له جی یهیل جوراوجور دنیا وه 6 ولات وه نمایهندهگی له کۆمهک کهرهیل مالی وه تهرحهیل ئهوه ، وهلاێ ئهندامهیل شهوراێ کۆمهلایهتی وه ئێقتسادی سازمان ملهتهیل یهکگر ههلوهژیهن . له ئهو وهخته ، عهف ناوملهتهیل وه برێک تر له نهادهیل مۆدافێ حۆقوق ئێنسان وهگهردێ ئهندامیهت له نهاد تازه وه بان سامیه بهنی مهنتهقهیی مۆخالفهت کردن وه پێشنهاد دان کاندید بی ین له ئهو نهاده ئازاد بود وه ولاتهیل ئهندام هێئهت ئێجراکهر ئهو نهاده وه نورسن وه شێوهێ کار کردن ئهوان له پێش خسن حۆقوق ژنهیل ههلوژیهن . ئهندامیهت له فرێک وه نهادهیل سازمان ملهتهیل یهکگر ، ئهلخۆسوس شهوراێ ئهمنیهت ، وه بان سامیه بهنی مهنتهقهیی ئهنجام گرێ تا ههر کام وه مهنتهقهیل دنیا نمایهندهیلێک وه ئهو نهادهیله داشتون .
تروسکه وبلاگێکه وه زاراواێ شیرین کوردی کهڵهۆری ، ئۆمێدوارم وه کار کردن له بان ئێ وبلاگه تیوهنسیوم خزمهت بیوچگێک وه هاو زوانەیل ئهزیز کردیوم و بکهم .